ಮೌನವಾದ ಗಡುಸು ದನಿ; ಉಳಿದದ್ದು ಪಾತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ
ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ ನಿಧನ • ಹಿಂದಿ–ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ನುಡಿನಮನ.
ಪಣಜಿ:
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೋವು, ಮೌನದಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯ. ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ತೂಕ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ನಟ ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ (75) ಗುರುವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಗೋವಾದ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಅವರ ಪುತ್ರ ಮಲ್ಹಾರ್ ನಿಧನವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ನಗಿಸಿದ, ಕಲುಕಿದ, ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ದನಿಯೊಂದು ಮೌನವಾಗಿದೆ.
ನಾನಾ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಭಾಷಣೆಯೇ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಿಗಿದ ದವಡೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೋಟ, ಮಾತಿನ ನಡುವಿನ ಒಂದು ವಿರಾಮ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾತ್ರದ ಕೋಪದೊಳಗಿನ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಕಠೋರತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.
ಅದಕ್ಕೇ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಂದ ನಾನಾ, ‘ಗಮನ್’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ‘ಪರಿಂದಾ’ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ, ‘ಕ್ರಾಂತಿವೀರ್’ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿಯುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ನೀಡಿತು. ‘ಅಬ್ ತಕ್ ಛಪ್ಪನ್’ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಯಮದ ಅಭಿನಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ‘ವೆಲ್‌ಕಮ್’ನ ಉದಯ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗಂಭೀರ ಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ನಗಿಸಿತು.
ಮರಾಠಿಯ ‘ನಟಸಮ್ರಾಟ್’ನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಂಗನಟನ ನೋವಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟುವಂಥದ್ದು. ವೇದಿಕೆಯ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದನ ಒಂಟಿತನ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಿರುಕು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸೆಣಸಾಟ—ಇವೆಲ್ಲ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಪಾತ್ರ ನಾನಾ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರೀಲಿ ಧ್ವಜ ಕಟ್ಟಿದ ಶಾಸಕ
ನಟನೆಯ ಜತೆಗೆ ‘ಪ್ರಹಾರ್’ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೂ ಕೈಹಾಕಿದ ಅವರು ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ‘ನಾಮ್ ಫೌಂಡೇಷನ್’ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ನಾನಾ ಅವರ ನಿರ್ಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ ತನ್ನದೇ ಶೈಲಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ದನಿ ಇನ್ನು ಹೊಸ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ—ಕೋಪವಾಗಿ, ನಗುವಾಗಿ, ನೋವಾಗಿ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಮೌನವಾಗಿ.
Comments